Skoči do sadržaja

Koliko je Saudijska Arabija pomagala BiH tokom rata ?

 

Odnosi između naroda s prostora BiH i KSA moguće promatrati još od vremena prije formiranja naših današnjih država, saudijske i bosanskohercegovačke, odnosno još od vremena širenja islamskog učenja na prostoru današnje BiH, i širem balkanskom prostoru. Od tog vremena održavaju se veze između naših naroda uglavnom odlascima na hadočašće i pisanjem putopisa o tim blagoslovljenim putovanjima u Časnu Mekku i Svijetlu Medinu – sveta mjesta svih muslimana, bez obzira na mjesto i vrijeme njihovog življenja. Putem tih veza vršeni su prvi međusobni kulturno-obrazovni utjecaji, a utvrđena povijesna činjenica jest da je poznati bosanski alim Ali-dede Bošnjak – Fočak, (umro 1598.) zvanično nadzirao radove na obnovi Časne Kabe

Saudijska Arabija je među prvim zemljama svijeta priznala nezavisnost Bosne i Hercegovine. Diplomаtski odnosi između KSA i BiH upostаvljeni su 17. аprilа 1992. godine. BiH je otvorilа Ambаsаdu u Rijаdu 1. novembrа 1993., a KSA u Sarajevu 18. marta 1998. godine.

Bilateralni odnosi i saradnja između Bosne i Hercegovine i Kraljevine Saudijske Arabije su izuzetno dobri. KSA je pružala i pruža punu moralnu, političku, materijalnu i humanitarnu pomoć BiH. Podržala je sve rezolucije OUN koje se odnose na očuvanje suvereniteta i teritorijalnog integriteta BiH. Nemoguće je ovom prilikom nabrojati sve zvanične stavove i odluke Ministarskog vijeća (Vlade) KSA koji se odnose na svestranu podršku Bosni i Hercegovini. Nedvojbena činjenica jest da je briga za Bosnu i Hercegovinu bila u vrhu prioriteta KSA, posebno u periodu 1992.-1995. KSA stalno je naglašavala potrebu pomaganja i pružanja podrške pravednom pitanju Bosne i Hercegovine.

Kraljevina Saudijska Arabija je, nakon početka agresije na BiH, 2. juna 1992. godine osnovala poseban Komitet za pomoć Bosni i Hercegovini, na čijem čelu je bio princ Selman ibn Abdulaziz, guverner pokrajine Rijad, a koji je današnji kralj.

Čini se da je Kraljevina Saudijska Arabija jedina zemlja u svijetu koja je za tu svrhu osnovala poseban komitet. Svoje raznovrsne aktivnosti Komitet je započeo kampanjom u kojoj je Sluga dva časna harema kralj Fahd ibn Abdulaziz na početku bosanskohercegovačke krize pozvao na prikupljanje dobrovoljnih donacija za Bosnu i Hercegovinu. Pozitivan odnos i mobilizacija saudijskih zvaničnika i naroda spram pitanja Bosne i Hercegovine i njenog naroda, učinio je KSA predvodnikom humanosti i solidarnosti u Bosni i Hercegovini.

Pružana je pomoć u hrani, odjeći i dekama u količinama većim od 110 hiljada tona, medicinskoj opremi, lijekovima i osiguranju mjesečnih naknada liječnicima i medicinskom osoblju za vrijeme rata, transportu ranjenika na liječenje u KSA i u druge zemlje. U tom periodu bili su osigurani energenti i ogrjev za zimu. Visoki saudijski komitet je vodio brigu o 12 hiljada jetima, formirao i finansirao izbjegličke kampove otvorene izvan teritorije Bosne i Hercegovine, finansirao je povratak 12.706 bosanskohercegovačkih povratnika, a potom i pružao pomoć u socijalnom zbrinjavanju i uključivanju tih porodica u postratne procese. Pomoć je obuhvatala plaćanje stanarine, režija, nabavku odjeće i deka za 253.760 bosanskohercegovačkih porodica. Pomoć je, također, obuhvatala izgradnju i rekonstrukciju brojnih džamija i islamskih fakulteta.

Uprkos činjenici da je Bosni i Hercegovini stavljen embargo na uvoz oružja, zabilježeni su brojni slučajevi krijumčarenja oružja iz Zaljevskih zemalja namjenjenog legitimnoj Armiji BiH.

Takva vrsta zalaganja KSA naišla je na zahvalnost tadašnjih bosanskohercegovačkih zvaničnika i naroda unutar i izvan granica Bosne i Hercegovine. U znak priznanja i zahvalnosti predsjednik BiH rahmetli Alija Izetbegović je 1997. godine, ispred BiH, odlikovao princa Selmana ibn Abdulaziza sa Zlatnim bosanskim ordenom.

Ogromna pomoć i nakon rata

Svoju pomoć Bosni i Hercegovini Saudijska Arabija nastavila pružati i nakon završetka rata. Tako je, između ostalog, urađeno i ovo:
– Kraljevina Saudijska Arabija je putem Saudijskog fonda za razvoj na zvaničnom nivou pomogla brojne ekonomske projekte u Bosni i Hercegovini u obnovi i izgradnji infrastrukturnih i stambenih objekata, kao što, nprr: Rekonstrukcija zgrade Filozofskog fakulteta, Srednje upravne škole i drugih 12 osnovnih i srednjih škola, opremanje i osposobljavanje Kliničkog centra Univerziteta u Sarajevu, poboljšanje sistema napajanja pitkom vodom tri grada: Goražde, Bužim i Maglaj, projekat pomoći malim i srednjim preduzećima, pomoć obnavljanja stočnog fonda, rekunstrukcija i stavljanje u pogon Tvornice obuće Olimp i Tvornica lijekova Bosnalijek, obnova i opremanje stambenih jedinica u Brčkom i Sanskom Mostu, obnova zgrade željeznica u Sarajevu, obnova stambenih jedinica, izgradnja i opremanje četiri bolnice, izgradnja kružnog puta u Zenici.

Kulturni centar „Kralj Fahd“ u Sarajevu, sa svojim ogrankom u Mostaru, svestrano radi na unapređenju kulturnog rada kojim doprinosi učvršćivanju kulturne saradnje između dvije zemlje. Kulturni centar trenutno organizira održavanja seminara za stručno usavršavanje profesora arapskog jezika, uz koordinaciju s bosanskohercegovačkim univerzitetima, odnosno odsjecima na kojima se po njihovom planu i programu izučava arapski jezik, kao što je Sarajevski i Zenički univerzitet, zatim pruža pomoć i podršku jednom broju škola u kojima se uči arapski jezik, među kojima su i Medrese u kojima se izučava arapski jezik koji je po važnosti odmah iza bosanskog jezika. Centar je, također, radio na prevođenju i publiciranju nekih djela iz oblasti jezika i književnosti i snabdio univerzitetske i javne biblioteke, škole i istraživače tim djelima. U sklopu naučno-obrazovne saradnje između dvije zemlje, Kulturni centar planira osigurati deset stipendija za studiranje na saudijskim univerzitetima, za postdiplomske studije, istaknutim studentima. Razmatra se i mogućnost dolaska jednog broja studenata iz KSA koji bi studirali i usavršavali znanje bosanskog jezika.

Kroz historiju je vidljivo da je riječ o narodima s dostojanstvom i poštenjem, narodima koji su i u najtežim životnim nedaćama i iskušenjima ostali iskreni, narodima koji nikada nisu željeli nametati vlastite poglede i stil življenja drugima, narodima koji nisu nikada posezali za tuđim materijalnim i duhovnim dobrima.

prof. Mehmedalija Hadžić / dr. Safvet Halilović

%d bloggers like this: